พลังงานธรรมชาติ เสริมทัพลดภาวะวิกฤติ

จากสถานการณ์ปัจจุบันที่ราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้นอีกทั้งความต้องการพลังงานมีเพิ่มมากขึ้นซึ่งภาวะวิกฤติพลังงานดังกล่าวทั่วโลกต่างให้ความสำคัญ อีกทั้งยังมีการเคลื่อนไหวผลักดันให้เกิดการใช้พลังงานทดแทน

ด้วยเหตุนี้ที่ผ่านมาจึงมีการพัฒนาเทคโนโลยี พลังงานทดแทนรูปแบบต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น พลังงานหมุนเวียน ลม น้ำ แสงอาทิตย์ พลังงานชีวมวล พลังงานชีวภาพไบโอดีเซล หรือแม้แต่บางประเทศที่มีความก้าวหน้าทางด้านพลังงานทดแทนต่างให้ความสนใจพัฒนาระบบเครื่องยนต์ให้สามารถเลือกใช้ประเภทเชื้อเพลิงได้หลากหลาย ฯลฯ ซึ่งเหล่านี้ล้วนเป็นความหวังการลดภาวะวิกฤติพลังงานที่กำลังเผชิญ

ท่ามกลางความต้องการพลัง งานที่มีเพิ่มขึ้น พลังงานธรรมชาติ ที่สามารถหมุนเวียนนำกลับมาใช้ใหม่ได้อย่างไม่สิ้นสุด ที่ผ่านมาได้มีการกล่าวถึงรวมทั้งมีการนำมาใช้เป็นพลังงานทดแทนทั้ง พลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม พลังงานน้ำ ฯลฯ ซึ่งในความโดดเด่นของพลังงานหมุนเวียนเหล่านี้นอกจากความหมายของการเป็นพลังงานทดแทนยังมีความสำคัญเป็นพลังงานสะอาด ปราศจากมลพิษและมีศักยภาพสูง

พลังงานธรรมชาติที่นำมาใช้แต่ละพื้นที่จะมีความแตกต่างกัน พลังงานน้ำ เป็นพลังงานธรรมชาติอย่างหนึ่งซึ่งพลังงานน้ำสามารถเปลี่ยนเป็นไฟฟ้าหรือพลังงานรูปแบบอื่นได้ สุเทพ เหลี่ยมศิริเจริญ ผู้อำนวยการ สำนักพัฒนาพลังงาน กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน กระทรวงพลังงาน ให้ความรู้พร้อมบอกเล่าการใช้พลัง งานน้ำผลิตกระแสไฟฟ้าลดภาวะวิกฤติพลังงาน

“ในประวัติศาสตร์ของเรื่อง พลังงานน้ำเป็นพลังงานสาขาหลักอย่างหนึ่งของโลก แต่ในระยะหลังมีประเด็นสิ่งแวดล้อม ซึ่งการจะสร้างพลังงานน้ำขนาดใหญ่ดังในอดีตจะกระทบกับสิ่งแวดล้อม ทุกประเทศจึงมองหาพลังงานทางเลือกอย่างอื่น

สำหรับประเทศไทยแบ่งขนาดของพลังงานน้ำออกเป็น ขนาดใหญ่ เล็กและระดับหมู่บ้าน สำหรับขนาดใหญ่มีกำลังเกิน 10 เมกะวัตต์ขึ้นไปในลักษณะนี้สามารถเชื่อมโยงเข้ากับระดับพื้นฐานของประเทศและที่ผ่านมาได้มีการดำเนินการเชื่อมโยงเข้ากับเขื่อนต่าง ๆ ซึ่งปัจจุบันเขื่อนขนาดใหญ่มีกำลังผลิตอยู่ที่ประมาณ 3,400 เมกะวัตต์ใช้น้ำเป็นตัวผลิต ดำเนินการผลิตโดยการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพลังงานทดแทน”

ส่วนที่เล็กลงมาคือ โครงการไฟฟ้าพลังน้ำขนาดเล็ก มีขนาด 10 เมกะวัตต์ลงมาจนถึงระดับ 200 กิโลวัตต์ โครงการนี้ได้ดำเนินการขึ้นครั้งแรกที่จังหวัดแม่ฮ่องสอนซึ่งครั้งนั้นขาดแคลนพลังงานและสายส่ง เชื่อมโยงไปไม่ถึงและจากการพัฒนาไฟฟ้าพลังน้ำขนาดเล็กนี้ถือได้ว่าเป็นการใช้พลังงานน้ำผลิตกระแสไฟฟ้าเป็นพลังงานทดแทนเต็มรูปแบบ จนถึงปัจจุบัน กรมฯได้ติดตั้งไฟฟ้าพลังน้ำ 74 เมกะวัตต์ซึ่งพลังงานน้ำได้แปลงเป็นพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานทดแทนเชื่อมโยงเข้ากับระบบผลิต ที่อยู่ปลายสายเป็นการยกระดับพลัง งานไฟฟ้าให้มีความมั่นคง

“ไฟฟ้าที่ส่งไปไกลในพื้นที่ทุรกันดารต้นทางนั้นจะได้มาตรฐานเต็ม 220 โวลต์แต่พอไปถึงปลายสายก็จะเกิดการสูญเสียระหว่างทาง ยิ่งในอำเภอที่ห่างไกลออกไป หมู่บ้านในชายแดนไฟฟ้าก็จะดร็อปลงซึ่งอาจทำให้เครื่องใช้ไฟฟ้าเกิดความเสียหาย ในสมัยนั้นกรมฯได้ดำเนินการโครงการไฟฟ้าขนาดเล็กเพื่อเสริมความมั่นคงของปลายสายให้กับผู้ใช้ปลายสายซึ่งก่อนหน้านั้นขณะที่ยังไม่มีโครงการฯใช้เครื่องยนต์ใช้น้ำมันดีเซล แต่เมื่อมีการใช้พลังงานน้ำก็สามารถลดการใช้น้ำมันลง”

ในระดับหมู่บ้านมีขนาดต่ำกว่า 200 กิโลวัตต์ลงมาแต่ไม่เกิน 5 กิโลวัตต์โดยก่อนหน้านี้ไม่คุ้มทุนมีราคาแพงเนื่องจากเครื่องจักรสั่งมาจาก ต่างประเทศ แต่ต่อมาได้ศึกษาวิจัย ทดสอบเครื่องจักรผลิตอุปกรณ์ขึ้นใช้ในประเทศทำให้อุปกรณ์มีราคาลดลงประมาณ 1 ใน 3 จากการนำเข้าจากต่างประเทศและในปัจจุบันโครงการไฟฟ้าพลังน้ำระดับหมู่บ้านได้เกิดขึ้นแล้ว 96 แห่งในพื้นที่ห่างไกลสามารถนำพลังงานน้ำมาผลิตเป็นกระแสไฟฟ้าใช้ในหมู่บ้านเป็นพลังงานทดแทนได้

ขณะที่การใช้พลังงานน้ำผลิตกระแสไฟฟ้าเป็นการลดการใช้น้ำมัน แต่ก็อาจมีข้อจำกัดทางด้านภูมิประเทศซึ่งในแต่ละพื้นที่ชุมชนสามารถจะดำเนินโครงการนี้ได้ แต่จะต้องมีแหล่งน้ำที่สามารถพัฒนาเป็นพลังงานน้ำได้ซึ่งถ้าในระดับหมู่บ้านควรที่จะมีน้ำไม่น้อยกว่า 20 ลิตรขึ้นไปต่อวินาที มีขนาดความสูงเกินกว่า 10 เมตรซึ่งความสูงไม่น่าที่จะเป็นห่วงเพราะสามารถพัฒนาได้และในหลายพื้นที่ของประเทศนั้นก็มีความเหมาะสม

แม้พลังงานน้ำจะเป็นพลังงานทางเลือกได้ แต่หากพิจารณากับความต้องการใช้พลังงานไฟฟ้าซึ่ง จากที่มีการคำนวณไว้ว่าจะมีเพิ่มขึ้นประมาณ 600-1,000 เมกะวัตต์ต่อปี จากข้อจำกัดในด้านความต้องการและทางด้านสิ่งแวดล้อม การจะพัฒนาพลังงานน้ำมาเป็นแหล่งพึ่งพาในอนาคตด้านพลังงานไฟฟ้าให้ทั้งประเทศอาจไม่เพียงพอ

แต่หากมองในชนบทพื้นที่ห่างไกลที่กระแสไฟฟ้าไปไม่ถึง การนำพลังงานน้ำมาใช้มีความเป็นไปได้
ซึ่งพลังงานน้ำสามารถเป็นพลังงานทางเลือกอย่างหนึ่งที่ค่อนข้างมั่นคง สร้างประโยชน์ให้กับชุมชน หมู่บ้านประมาณ 100-200 ครัวเรือนได้และพลังงานธรรมชาติชนิดนี้ยังเป็นพลัง งานสะอาดเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม อีกทั้งยังเป็นการรักษาธรรมชาติ รักษาป่า เพราะหากไม่มีน้ำก็ไม่มีกระแสไฟฟ้าเป็นการใช้พลังงานทดแทนอย่างถูกต้อง

โครงการไฟฟ้าพลังน้ำระดับหมู่บ้านอย่างที่ บ้านแม่คำปอง จ.เชียงใหม่ ชุมชนแห่งนี้เป็นแบบอย่างหนึ่งของการนำพลังงานน้ำมาผลิตไฟฟ้าซึ่งนอกจากจะมีกระแสไฟฟ้าใช้ยังสามารถขายกระแสไฟฟ้าที่ผลิตได้คืนให้กับการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคสร้างรายได้เข้าหมู่บ้าน นอกจากนี้ในระดับหมู่บ้าน 5-10 ครัวเรือนที่มีแหล่งน้ำมีศักยภาพ ขณะนี้ได้มีการทดสอบกังหันน้ำขนาดจิ๋วประมาณ 5 กิโลวัตต์ลงมาจนถึง 200 กิโลวัตต์เพื่อใช้ผลิตพลังงานไฟฟ้าอีกด้วย

นอกจากพลังงานน้ำ พลัง งานแสงอาทิตย์ อีกหนึ่งพลังงานหมุนเวียนที่สามารถนำมาเป็นแหล่งพลังงานทดแทน พลังงานทางเลือกส่วนหนึ่งจากสำนักพัฒนาพลังงานแสงอาทิตย์ให้ความรู้ว่า ประเทศไทยมีศักยภาพตั้งอยู่ในเขตร้อนชื้นมีแสงอาทิตย์สม่ำเสมอตลอดปีค่อนข้างสูงซึ่งถ้าเทียบเป็นหน่วยประมาณ 12.8 เมกะจูด ซึ่งถ้าแปลงเป็นกิโลวัตต์เหมือนหน่วยพลังงานไฟฟ้าที่คุ้นเคยก็จะเท่ากับ 5.05 กิโลวัตต์ต่อชม.ต่อตารางเมตรต่อวันซึ่งเป็นศักยภาพที่มีของประเทศ ส่วนการจะนำไปใช้ประโยชน์อยู่ที่เทคโนโลยีที่จะนำไปใช้ อย่างถ้านำเทคโนโลยีทางด้านเซลล์แสงอาทิตย์ซึ่งเหมือนเป็นเครื่องมือตัวหนึ่งในการเปลี่ยนแสงอาทิตย์เป็นไฟฟ้าหรือโซลาร์คอเลคเตอร์ที่เปลี่ยนแสงเป็นความร้อน

“แสงอาทิตย์โดยทั่วไปการใช้ประโยชน์คือแสงสว่าง แต่ถ้าจะนำมาทดแทนพลังงานตัวอื่นนั้นสามารถเปลี่ยนเป็นพลังงานไฟฟ้าหรือความร้อน ซึ่งจุดเด่นของการนำพลังงานธรรมชาติชนิดนี้มาใช้คือที่ตั้งของประเทศไทยซึ่งมีรังสีค่อนข้างสูงสม่ำเสมอ ถ้านำเทคโนโลยีเซลล์แสงอาทิตย์ไปติดตั้ง จุดเด่นของเทคโนโลยีไม่มีการเคลื่อนไหว แสงตกกระทบ ก็เป็นพลังงานไฟฟ้าไม่เหมือนการผลิตไฟฟ้าของโรงไฟฟ้าเหล่านั้นต้องใช้เชื้อเพลิงต้องใช้กระบวนการหลายขั้นตอน การสึกหรอดูแลรักษาสูง ต่างจากแสงอาทิตย์ซึ่งนำมาใช้ได้เลยไม่มีปัญหาเรื่องสิ่งแวดล้อม ติดตั้งที่ไหนก็ได้ ฯลฯ แต่ทีนี้ก็มีอุปสรรคในเรื่องราคาซึ่งยังสูงอยู่ แต่ในอนาคต 15-20 ปี มีการคาดการณ์กันว่าระบบติดตั้งโซลาร์เซลล์จะลดลง ต้นทุนการผลิตกระแสไฟฟ้าจะลดลงเป็นทางเลือกหนึ่งที่ช่วยลดภาวะวิกฤติพลังงาน”

จากความโดดเด่นของพลัง งานธรรมชาติไม่ว่าจะเป็นพลังงานน้ำ พลังงานแสงอาทิตย์หรือแม้แต่พลังงานลม พลังงานหมุนเวียนที่มีอยู่ในธรรม ชาติเหล่านี้เป็นพลังงานสะอาดเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ทั้งหมดเหล่านี้เป็นแหล่งพลังงานทดแทนที่มีความน่าสนใจ สามารถนำมาใช้ทดแทนพลัง งานปกติ ลดการใช้น้ำมันเป็นความหวังลดคลายภาวะวิฤติพลังงานในช่วงเวลานี้

แต่ทั้งนี้การเลือกนำมาใช้คงต้องขึ้นอยู่กับศักยภาพของแต่ละพื้นที่ การรู้ใช้ รู้คุณค่าพลังงานจึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้มีพลังงานใช้ต่อไปอย่างยั่งยืน.

ข้อมูลอ้างอิง : หนังสือพิมพ์เดลินิวส์
ฉบับประจำวันที่ 22 มิถุนายน 2551

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: